Gia tốc là một trong những đại lượng vật lý quan trọng, được đưa vào giáo án vật lý 10. Nó không chỉ có những ứng dụng thực tế to lớn trong cuộc sống mà còn có vai trò quan trọng trong nghiên cứu khoa học. Để giúp bạn đọc có thêm những thông tin hữu ích trong bài viết này chúng tôi sẽ giới thiệu đến bạn đọc khái niệm gia tốc là gì? Các công thức tính, đơn vị gia tốc, … Chi tiết bên dưới.

Gia tốc là gì?

Theo định nghĩa, gia tốc là đại lượng đặc trưng cho sự thay đổi của vận tốc theo thời gian. Đây là một trong những đại lượng cơ bản dùng để mô tả chuyển động. Giống như vận tốc, gia tốc cũng là một đại lượng có hướng và thứ nguyên của gia tốc là độ dài trên một bình phương thời gian.

gia-toc-la-gi-1-docx-a2-athenacomplex

Nói cách khác, gia tốc là lượng thay đổi vận tốc của một vật trong quá trình chuyển động. Giữ nguyên vận tốc không đổi nghĩa là vật không tăng tốc. Gia tốc chỉ xảy ra khi có sự thay đổi vận tốc. Vận tốc sẽ thay đổi theo một tốc độ cố định, và vật chuyển động với gia tốc không đổi. Trong hệ đơn vị SI, đơn vị của gia tốc là m / s2, là m / s trên giây.

Hiểu một cách đơn giản, gia tốc là đại lượng vật lý đặc trưng cho sự chuyển biến nhanh hay chậm của vận tốc về hướng và độ lớn. Vận tốc và gia tốc là vectơ. Nhìn vào các phép đo gia tốc, bạn có thể biết được vật thể đang thay đổi nhanh hay chậm.

Chuyển động có gia tốc khi vectơ gia tốc trùng với hướng chuyển động, giảm tốc khi vectơ gia tốc ngược với hướng chuyển động và đổi hướng khi vectơ gia tốc khác với hướng chuyển động

công thức gia tốc

Công thức chung cho gia tốc như sau:

gia-toc-la-gi-1-docx-a4-athenacomplex

ở đó:

v: là vận tốc tức thời tại thời điểm t

v0: là vận tốc tại thời điểm t0

Phân loại gia tốc

Bạn sẽ học về 7 loại gia tốc kế ở trường trung học:

Tăng tốc tức thời

Gia tốc tức thời của vật là biểu diễn sự thay đổi vận tốc của vật trong một khoảng thời gian ngắn vô hạn (tức thời). Chúng tôi có công thức:

https://ruaxetudong.org/wp-content/uploads/2020/10/giatoc-tuc-thoi-2.png

ở đó:

v: là tốc độ, đơn vị là m / s

t: là thời gian, đơn vị là s

gia tốc trung bình

gia-toc-la-gi-1-docx-a8-athenacomplex

Gia tốc trung bình của một vật sẽ thể hiện sự thay đổi vận tốc của vật đó trong một khoảng thời gian nhất định. Nói một cách đơn giản, gia tốc trung bình là sự thay đổi của vận tốc chia cho sự thay đổi của thời gian và công thức như sau:

https://ruaxetudong.org/wp-content/uploads/2020/10/cong-thuc-tinh-gia-toc-trung-binh.png

ở đó

a: là gia tốc

v: là tốc độ đơn vị m / s

t: là đơn vị thời gian là s

gia tốc bình thường

Gia tốc pháp tuyến được đặc trưng bởi sự thay đổi theo hướng của vận tốc, hướng vuông góc với tiếp tuyến của quỹ đạo của vật và hướng luôn hướng vào mặt lõm của quỹ đạo. Công thức tính là:

gia-toc-la-gi-1-docx-a10-athenacomplex

ở đó:

v: là vận tốc tức thời, m / s

R: là chiều dài của bán kính cong, m

Trong trường hợp chuyển động tròn đều, cả v và R đều không đổi, do đó gia tốc pháp tuyến trong trường hợp này sẽ hướng tâm và không đổi.

Gia tốc tiếp tuyến

Mô tả lượng thay đổi độ lớn và vectơ vận tốc. Gia tốc tiếp tuyến cùng phương với phương tiếp tuyến, cùng chiều khi tăng tốc và ngược chiều khi giảm tốc. Công thức tính:

https://ruaxetudong.org/wp-content/uploads/2020/10/gia-toc-phap-tuyen.png

Mối quan hệ giữa gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến: Gia tốc trong chuyển động tròn đều gồm hai phần.

Gia tốc pháp tuyến là đặc điểm của hướng vận tốc thay đổi theo thời gian

Gia tốc trên đường đặc trưng cho sự thay đổi hướng của vận tốc theo thời gian.

tổng gia tốc

Gia tốc toàn phần được hiểu đơn giản là tổng của hai gia tốc, thực chất là gia tốc tiếp tuyến và gia tốc pháp tuyến vectơ.Công thức là:

https://ruaxetudong.org/wp-content/uploads/2020/10/gia-toc-toan-phan.png

Gia tốc trọng trường

Gia tốc trọng trường là gì? Gia tốc trọng trường là đại lượng đặc trưng của gia tốc do trọng trường tác dụng lên vật. Bỏ qua ma sát do lực cản của không khí, theo nguyên lý tương đương, mọi vật đều chịu gia tốc trọng trường như trọng tâm của vật.

Theo định nghĩa, gia tốc trọng trường giống nhau đối với mọi vật chất và khối lượng, gia tốc trọng trường thường do lực hút của trái đất gây ra, vì vậy nó thường thay đổi tại các điểm trong khoảng 9,78-9,83. Tuy nhiên, trong các bài tập ứng dụng, người ta thường nghĩ là 10 m / s2.

Tính gia tốc trọng trường tại một điểm nào đó theo biểu thức vạn vật hấp dẫn của Newton Công thức tính gia tốc trọng trường là: g ‘= gR² / (R + h) ²

ở đó:

g: gia tốc mặt đất do trọng lực

R: là bán kính trái đất

h: là khoảng cách từ mặt đất, dương trên mặt đất và âm trên mặt đất

Gia tốc góc

gia-toc-la-gi

Gia tốc góc là sự thay đổi vận tốc góc của vật tròn trịa theo thời gian. Đây là phần mở rộng của gia tốc trong chuyển động thẳng thành chuyển động tròn, và nó là đạo hàm bậc nhất của vận tốc góc và đạo hàm bậc hai của gốc theo thời gian.

Nếu có một vật đứng yên đang quay, khi áp dụng định luật II Newton, công thức tính gia tốc góc sẽ là M = I. Đây là mối quan hệ giữa gia tốc góc, mômen, M và mômen quán tính về trục quay của vật.

Với những thông tin trên, hy vọng sẽ giúp bạn giải đáp được thắc mắc gia tốc là gì. Nếu bạn thấy thông tin trong bài viết này hay, hãy like, share, cho bạn bè cùng biết và sử dụng khi cần nhé! Chúc may mắn!